poniedziałek, 09 maj 2022 15:22

Niedobór żelaza: poznaj skutki braku tego pierwiastka w organizmie i dowiedz się, jak mu zapobiec

Niedobór żelaza - ułożona obok siebie żywność będąca bogatym źródłem żelaza Niedobór żelaza - ułożona obok siebie żywność będąca bogatym źródłem żelaza

Żelazo to składnik niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wchodzi w skład czerwonych krwinek, wpływa na pracę układów odpornościowego i nerwowego.

Źródłem żelaza dla człowieka jest żywność, zwłaszcza mięso i jego przetwory. Niestety, zdarza się, że na skutek różnych czynników dochodzi do niedoboru żelaza w organizmie – konsekwencje takiego stanu mogą być bardzo poważne.

Z tekstu dowiesz się:

  • jakie są główne źródła żelaza,
  • jakie przyczyny może mieć niedobór żelaza,
  • jakie są objawy niedoboru żelaza,
  • jakie mogą być skutki niedoboru żelaza,
  • jak zapobiegać niedoborowi żelaza.

Żelazo to pierwiastek niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest podstawowym składnikiem hemoglobiny, krwinek czerwonych i mioglobiny. Pełni ważną funkcję w transporcie tlenu do mięśni. Ma wpływ na pracę układu odpornościowego, nerwowego oraz zapobiega przedwczesnemu starzeniu się skóry.

Główne źródła dietetyczne i wartościowość żelaza

Żelazo dostarczamy sobie w diecie, przy czym dzieli się je na dwa rodzaje:

  • Żelazo hemowe to żelazo pochodzenia zwierzęcego, znajdujące się w mięsie, wędlinach, pasztetach, podrobach, rybach oraz jajach.
  • Żelazo niehemowe to żelazo pochodzenia roślinnego; znaleźć je można w roślinach strączkowych (fasola, groch, soja, soczewica, bób), warzywach (brokuły, burak, cykoria) oraz owocach (porzeczki, maliny, poziomki, awokado).

Różnią się one stopniem utlenienia, czyli tzw. wartościowością – wartościowość żelaza hemowego jest wyższa niż niehemowego, co oznacza, że jest ono lepiej przyswajalne przez organizm człowieka.

Niedobór żelaza – przyczyny

Niedobór żelaza to jeden z najczęściej rozpoznawanych niedoborów pokarmowych, na którego wykrycie pozwalają podstawowe badania laboratoryjne krwi. Umożliwiają one bowiem rozpoznanie tzw. niedokrwistości (anemii), czyli zmniejszenia stężenia hemoglobiny, liczby erytrocytów (czerwonych krwinek) oraz wskaźnika hematokrytowego.

Do głównych przyczyn niedoboru żelaza zalicza się:

  • dostarczanie w diecie zbyt małej ilości żelaza w stosunku do zapotrzebowania organizmu (ciąża, okres karmienia, dojrzewanie),
  • obfitą utratę krwi (powtarzające się obfite miesiączki, urazy, krwotoki okołooperacyjne),
  • zaburzenia wchłaniania z układu pokarmowego, np. w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna,
  • stosowanie nieprawidłowo zbilansowanej diety wegetariańskiej lub wegańskiej.

Niedobory żelaza – objawy

Oprócz wykrywanej w badaniach krwi niedokrwistości niedobór żelaza może się objawiać na inne, zauważalne dla pacjenta sposoby. Do głównych symptomów zalicza się:

  • przewlekłe uczucie osłabienia i zmęczenia,
  • trudności z koncentracją,
  • zaburzenia snu,
  • zawroty głowy,
  • duszności,
  • suchą skórę, wypadanie włosów, łamliwość paznokci,
  • pękanie kącików ust,
  • kołatanie serca.

Możliwe skutki niedoboru żelaza

Anemia z niedoboru żelaza może mieć różne nasilenie – począwszy od łagodnego, przez umiarkowane, ciężkie aż po zagrażające życiu. Dowiedziono, że u dzieci niedobór żelaza w diecie może powodować spowolnienie i upośledzenie rozwoju, zmniejszenie aktywności ruchowej, problemy z nawiązywaniem interakcji społecznych, a także zwiększenie podatności na choroby i infekcje. Możliwe skutki niedoboru żelaza u kobiet w ciąży to nieprawidłowy rozwój płodu, pojawienie się wad wrodzonych, a nawet poronienie. Bardzo niski poziom żelaza we krwi może prowadzić nawet do stanów bezpośrednio zagrażających życiu.

Niedobór żelaza – jak mu zapobiegać?

Skutki anemii z niedoboru żelaza mogą być bardzo poważne – dlatego tak ważne jest, by dostarczać organizmowi odpowiednich dawek tego pierwiastka. Zapotrzebowanie dobowe człowieka na żelazo jest różne – dla dorosłych mężczyzn wynosi 15 mg na dobę, dla kobiet – 20 mg, a dla kobiet w ciąży – 25 mg na dobę. Dlatego koniecznie trzeba uwzględniać w diecie chude czerwone mięso i dobrej jakości wędliny, a w przypadku wegetarian – produkty zawierające duże ilości żelaza niehemowego. Ważne jest także spożywanie żywności posiadającej witaminę C – zwiększa ona bowiem wchłanianie żelaza przez organizm. Przyswajanie żelaza blokują z kolei taniny znajdujące się w herbacie – najlepiej więc pić ją najwcześniej godzinę po posiłku.

Źródła:

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:B4scKpz7aYkJ:agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-b34a5538-f3a2-4ab0-a117-7dbfbe6c91df/c/ZW-02-2017-07.116.pdf+&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl&client=firefox-b-d

https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:0Uf-H4_fexsJ:https://szpitalmadalinskiego.pl/attachments/article/2011/Zalecenia%2520%25C5%25BCywieniowe%2520w%2520niedokrwisto%25C5%259Bci.pdf+&cd=2&hl=pl&ct=clnk&gl=pl&client=firefox-b-d

https://www.researchgate.net/publication/280598065_Zelazo_i_cynk-glowne_mikroelementy_niezbedne_do_prawidlowego_funkcjonowania_organizmu

https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/zywienie/52609,zelazo

  • Psychologia młodego sportowca - jak wspierać mentalny rozwój dziecka

    Psychologia młodego sportowca - jak wspierać mentalny rozwój dziecka

    Czy Twoje dziecko jest młodym sportowcem? Odkryj sekrety wsparcia psychicznego, które mogą zmienić jego sportową drogę i pomóc osiągnąć szczyty, o jakich nawet nie marzył! czytaj dalej
  • Ślub Polaka z ukraińską partnerką -  wskazówki i informacje

    Ślub Polaka z ukraińską partnerką - wskazówki i informacje

    Planowanie międzynarodowego ślubu wiąże się z koniecznością przygotowania wielu szczegółów, które mogą zaskoczyć przyszłych małżonków. Jeśli Twoim marzeniem jest ślub z ukraińską ukochaną, niniejszy poradnik czytaj dalej
  • Opieka koordynowana w przychodniach PO

    Opieka koordynowana w przychodniach PO

    W odpowiedzi na potrzeby pacjentów z przewlekłymi schorzeniami, coraz więcej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w województwie łódzkim oferuje tzw. opiekę koordynowaną. To innowacyjne rozwiązanie czytaj dalej
  • Dzień Ziemi na osiedlu Miłocin – festiwal ekologicznych atrakcji

    Dzień Ziemi na osiedlu Miłocin – festiwal ekologicznych atrakcji

    Odkrywanie ekologii przez zabawę W najbliższą sobotę, 13 kwietnia, osiedle Miłocin w Rzeszowie zamieni się w centrum edukacji ekologicznej. Na dziedzińcu Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości przy czytaj dalej
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4